Morfologiya

Question 1

Qaysi gapda tub va yasama asliy sifatlar ishtirok etgan?

Accepted Answer

Uning jussasi kichkina bo‘lsa ham, yuzlari jiddiy, boqishlari o‘tkir, ovozi esa jarangdor.

Answer

Yonbag‘irlarda rang-barang tovlanib, xushbo‘y atrini taratayotgan gullarga nazar tashlayman.

Answer

Hovlimizda ko‘cha eshikdan kiraverishda kichkina, g‘ishtin uycha bor.

Answer

Temur insoniylik xususiyatlariga ega bo‘lgan buyuk shaxs edi.

Question 2

Qaysi gapda undov so‘z mavjud emas?

Accepted Answer

“Albatta, mehnatning rohatini ko‘rish yoqimli”, − dedi bobosi.

Answer

“Oh-oh, buncha mazali ekan bu muqaymoq!” − dedi u.

Answer

“Hey, menga qara, Gulchehra”, − dedi u.

Answer

“Chuh jonivor”, − dedi Qosimjon otiga.

Question 3

Suhbatlashishga arziydigan kishi bilan gaplashmaslik kishini yo‘qotishdir. Suhbatlashishga arzimaydigan kishilar bilan gaplashish so‘zni yo‘qotishdir. Oqil odam esa kishilarni ham, so‘zni ham yo‘qotmaydi.
Ushbu parchada qatnashgan fe’llar haqidagi to‘g‘ri fikrni aniqlang.

Accepted Answer

Ushbu parchada qatnashgan tub fe’llar bir xil bo‘lak vazifasini bajargan.

Answer

Ushbu parchada harakat nomi shaklida kelgan tub fe’l qatnashgan.

Answer

Ushbu parchada birgalik nisbatdagi tub fe’l qatnashgan.

Answer

Ushbu parchada qatnashgan tub fe’llar ikki xil nisbat shaklida qo‘llangan.

Question 4

Qaysi gapda $\underline{	ext{bilan}}$ ko‘makchisi o‘zi bog‘lanib kelgan so‘zga "birgalik", "hamkorlik" ma’nolarini yuklagan?

Accepted Answer

Hovlida oppoq gilamdek to‘shalib yotgan qorni ukalarim bilan birpasda kurab qo‘ydik.

Answer

Qiz allaqanday qo‘shiqni past ovozda, ammo zavq bilan kuylardi.

Answer

Chol ko‘cha eshikni qo‘lidagi hassasi bilan turtib ochdi.

Answer

Nafisa yozi bilan qishloqdagi buvisinikida yurdi-yu, uylariga kuzda qaytdi.

Question 5

Berilgan qaysi gapdagi ko‘p nuqta o‘rnida $\underline{	extbf{-dan}}$ qo‘shimchasini ham, $\underline{	extbf{-ni}}$ qo‘shimchasini ham qo‘llash mumkin?

Accepted Answer

Nodirjon ovqat... tez-tez yedi-yu, ishlarini bitirish uchun ishxonasi tomon otlandi.

Answer

Bu hunar bilan bolaligi... shug‘ullangan yigit hozir dongdor ustaga aylangan.

Answer

Tanlovda quyidagi yo‘nalishlar... nazarda tutuvchi ijtimoiy ahamiyatga molik loyihalar qabul qilinadi.

Answer

Bu gap... xabardor bo‘lgan odamlar endi unga ta’na qilishlari mumkinligini o‘ylab yuragi siqilib ketdi.

Question 6

Qutida qizil ruchka bilan yozilgan xat bor ekan.
Mazkur gapdagi bilan ko‘makchisi o‘zi bog‘langan so‘zga qanday ma’no yuklagan?

Accepted Answer

vosita ma’nosini

Answer

holat ma’nosini

Answer

payt ma’nosini

Answer

birgalik ma’nosini

Question 7

Quyidagi parcha haqidagi to‘g‘ri hukmni aniqlang.
Zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga ega, mamlakatimiz kelajagi uchun javobgarlikni his qilishga qodir, barkamol va maqsad sari intiluvchan, serg‘ayrat avlodni tarbiyalash borasida bir qator vazifalar belgilab berildi.

Accepted Answer

Otning tuzilishiga ko‘ra faqat bir turi ishtirok etgan.

Answer

Barcha yasama otlar fe’ldan yasalgan.

Answer

Faqat narsa va o‘rin-joy otlari ishtirok etgan.

Answer

Barcha otlar ikkinchi darajali bo‘lak vazifasini bajargan.

Question 8

Bunda na g‘am bor, na azob, bunda yashash quvonchi, pok muhabbat, bitmas-tuganmas orzu va qudrat bor edi.
Ushbu gapda nechta tub mavhum ot qatnashgan?

Accepted Answer

5 ta

Answer

6 ta

Answer

4 ta

Answer

3 ta

Question 9

Qaysi so‘zlar juftligi tub va yasama so‘zlarga mansub bo‘la oladi?

Accepted Answer

sozlar (musiqa asboblari) − sozlar (harakat bildiruvchi so‘z)

Answer

olma(meva) − olma (harakat bildiruvchi so‘z)

Answer

kechik (daryoning kechuv joyi) − kechik (harakat bildiruvchi so‘z)

Answer

bo‘g‘ma (kasallik nomi) − bo‘g‘ma (belgi-xususiyat bildiruvchi so‘z)

Question 10

Qaysi javobda vazifadosh ko‘makchi qatnashgan?

Accepted Answer

Onam qo‘shnilar to‘g‘risida doim iliq gaplarni aytadilar.

Answer

Yer uzra tushdi oqshom, oy shu’lasi bir mayin…

Answer

Ular hamon futbol haqida bahs qilishar edi.

Answer

Men faqat sizning foydangiz uchun harakat qilyapman, xolos.

Question 11

So‘nggi yillarda ko‘plab iste’dodli, bil...don yoshlar xorijga o‘qi... uchun jo‘na...ilmoqda, ular... yangi...ka intilish kuchli bo‘ladi.
Ushbu gapdagi nuqtalar o‘rniga mos keluvchi qo‘shimchalar haqidagi xato hukmni aniqlang.

Accepted Answer

Ushbu gapda fe’l yasovchi qo‘shimchaning tushib qolishi kuzatilgan.

Answer

Ushbu gapda munosabat shakli qo‘shimchasi tushib qolishi kuzatilgan.

Answer

Ushbu gapda lug‘aviy shakl yasovchi qo‘shimchaning tushib qolishi kuzatilgan.

Answer

Ushbu gapda ot yasovchi qo‘shimchaning tushib qolishi kuzatilgan.

Question 12

Fe’lning birgalik nisbat shakli qatnashgan gapni toping.

Accepted Answer

Yetishibdi mozorga
Ketmon-u bel ushlashib.

Answer

Men unga hazillashgan edim, ishonib o‘tiribdi-ya.

Answer

Chaqimchilik qilish yaxshi odat emas.

Answer

Nasibaxon kirishini ham, qaytib ketishini ham bilmay qoldi.

Question 13

Har uchala parchada ham ishtirok etgan fe’l shakllarini aniqlang.
I. Yomon holga tushganning shod et dilin,
Unutma, yomon kun kelib qolmasin.
II. Shirin so‘zli shilgay g‘anim po‘stini,
Dag‘al so‘zli dushman qilur do‘stini.
III. Shirin so‘zni o‘rgan mudom Sa’diydan,
Dag‘al so‘zli odam o‘tar g‘am bilan.
1) buyruq maylidagi fe’l;
2) qo‘shma fe’l;
3) ko‘makchi fe’lli so‘z qo‘shilmasi;
4) sifatdosh;
5) III shaxs birlikdagi fe’l;
6) sof fe’l

Accepted Answer

5 va 6

Answer

1 va 5

Answer

3 va 4

Answer

2 va 6

Question 14

Qaysi gapda nuqtalar o‘rnida so‘z yasovchi, lug‘aviy shakl yasovchi va sintaktik shakl yasovchi qo‘shimcha qo‘llanadi?

Accepted Answer

Sohada sifat ko‘rsat...larining o‘sib bora...i ijobiy o‘zgarishlardan dalolat ber....

Answer

Vatan ravnaq... yo‘lida xizmat qil... barchamizning sharafli burchimiz....

Answer

Ta’lim tiz...ining barcha bo‘g‘in...i o‘zaro hamjihatlik bilan ishla...i kerak.

Answer

Boy...ing bo‘lma... ham, do‘stlaring ko‘p bo‘lsin, ular kulfatda madad... bo‘lishadi.

Question 15

I. Mashinani shu yerda to‘xtatib keting, kech tushmay qishloqqa yetib olishim kerak.
II. Maktabga boray, siz so‘ragan narsani topay, keyin aytishim mumkin, shoshiravermang.
III. Kelganimda dedilarki, bu yigit koni zarar,
Ketmagimdan, oxir, ayt, bormi zarar, ketmoqdaman.
Quyidagi qaysi fe’l shakllari berilgan gaplarning har uchalasida ishtirok etgan?
1) orttirma nisbatdagi fe’l; 2) sof fe’l; 3) o‘tgan zamon ma’nosidagi fe’l; 4) harakat nomi; 5) o‘timli fe’l.

Accepted Answer

2, 4, 5

Answer

2, 3, 5

Answer

1, 2, 4

Answer

1, 2, 3

Question 16

Berilgan gapda ishtirok etgan ko‘makchi qanday mazmuniy munosabat ifodalagan?
Buyuk bobolarimizning ma’naviy merosi xususida so‘z yuritganimizda Alisher Navoiyning “Xamsa” asarini alohida tilga olamiz.

Accepted Answer

fikr mavzusi ma’nosini

Answer

vosita ma’nosini

Answer

tarz, holat ma’nosini

Answer

yo‘nalish ma’nosini

Question 17

Berilgan qaysi gapda tushum kelishigi qo‘shimchasining noo‘rin qo‘llanishi uchraydi?

Accepted Answer

Shuning uchun ham Xayriddin Sulton: "Bobur insonlarni ichida eng rostgo‘yidir", − deb yozgan edi.

Answer

Ular ham meni Hind sari chorlaydirlar, mamlakatni obod qilishni o‘ylaydirlar.

Answer

O‘n bir yoshidan so‘ng unga Ramazon hayitini ikki marta bir yerda kutib olish nasib etmagan.

Answer

Boburning betakror shaxsiyati butun dunyo ahlini qiziqtirib kelgan.

Question 18

Qaysi javobda ot va sifat turkumiga oid juftlik berilgan?

Accepted Answer

sevgi − kuzgi

Answer

muattar − iforli

Answer

chiroy − ko‘rk

Answer

chiziq − qiliq

Question 19

Qaysi gaplar juftligida berilgan -siz shaxs-son qo‘shimchasi bir o‘rinda birlik va bir o‘rinda ko‘plik ma’nosini ifodalab kelgan?

Accepted Answer

Siz bu bolaga yetti yot begonasiz, ammo u sizni o‘z otasiday ko‘rar ekan.
"Endi menga ruxsat berasiz, hali ishlarim ko‘p", − dedi auditoriyaga qarab.

Answer

Ikkingiz turmush qurasiz, keyin shu yerda yashaysiz.
Hali boshqa odamlar bilan ham do‘stlashasiz, aziz bolalar.

Answer

Hozir mana bu rasmni chizasiz, o‘g‘lim, keyin ikkovlashib kamchiligini to‘ldiramiz.
“Siz ham menga juda yoqasiz”, − dedi unga.

Answer

Kech bo‘lib qoldi, qani, turinglar, yigitlar, endi ketasiz.
Hamma yig‘ilsin, biz bilan birga jo‘naysiz.

Question 20

Qaysi javobda sifatning faqat bir ma’no turi qo‘llangan?

Accepted Answer

Tilimiz dag‘alroq, lekin juda boy, unda ohori to‘kilmagan ertak, doston va qo‘shiqlar ko‘p.

Answer

Kech kuz bo‘lsa ham, havo ochiq, quyosh charaqlab turardi. Atrof oq, sariq, yashil yaproqlar bilan yanada chiroyli ko‘rinardi.

Answer

Qizning oqish yuzlarida ajib bir qizillik paydo bo‘ldi.

Answer

Men ularning bittasidan oppoq qo‘ziqorin, yana bittasidan barra bodring so‘ragan bo‘lardim.

Question 21

Qaysi gapda taxmin-gumon ifodalash uchun qo‘llangan modal so‘z ishtirok etgan?

Accepted Answer

Endi biroz to‘xtab dam olaylik, chamasi, yana ikki kun yuramiz, suv va oziq-ovqat ham oz qoldi.

Answer

Olimning barcha bayon etayotgan fikrlari ehtimollar nazariyasiga asoslangan edi.

Answer

Yashash uchun kurashadiganlarni emas, balki iymon uchun kurashadiganlarni do‘st tut.

Answer

Haligi kishining sovuq qarashlaridan, norozi aftidan, keskin gapirishidan shubhada ekanligi sezilib turardi.

Morfologiya

Boshqa mavzular

Endi oʻzingiz sinab koʻring